Others

गृहपृष्ठ

नेपालमा कुन व्यवस्था हुँदा कति दिन सार्वजनिक बिदा : सबैभन्दा कम पञ्चायतमा, बढी गणतन्त्रको घोषणापछि <div class="widget-news"> <div class="white-background-news"> <div class="title-2">सिफारिस</div> <div class="news-snippet"><a class="img-holder sm" href="/news/31474" target="_blank" title="दुई दिन बिदा दिनु मनासिब : करिब १ अर्ब ६५ करोड वार्षिक खर्च जोगिने, ८-१० लाख आन्तरिक पर्यटक बढ्ने "><img alt="" src="https://img.dekhapadhi.de/uploads/posts/1607592985.Holiday.jpg" /></a> <div class="details"> <h5 class="title"><a href="/news/31474" target="_blank">दुई दिन बिदा दिनु मनासिब : करिब १ अर्ब ६५ करोड वार्षिक खर्च जोगिने, ८-१० लाख आन्तरिक पर्यटक बढ्ने </a></h5> </div> </div> </div> </div> <p style="text-align: justify;">काठमाडौँ। हिजो मात्रै सरकारद्वारा हप्तामा दुई दिन सार्वजनिक बिदा दिने सम्बन्धमा अध्ययन गर्न गठित समितिले आफ्नो प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ। प्रतिवेदनमा हप्तामा दुई दिन (शनिबार र आइतबार) सरकारी र निजी क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारीलाई सार्वजनिक बिदा दिनको लागि सुझाव दिइएको छ। </p> <p style="text-align: justify;">हप्तामा दुई दिन सरकारी कर्मचारीलाई सार्वजनिक बिदा दिँदा वार्षिक १ अर्ब ६४ करोड ९१ लाख रूपैयाँ सरकारको खर्च कटौती हुने आँकलन प्रतिवेदनमा गरिएको छ। सरकारी र निजी क्षेत्रलाई हप्तामा दुई दिन सार्वजनिक बिदा दिंदा वर्षमा कम्तीमा पनि ८ लाख आन्तरिक पर्यटक वृद्धि हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।</p> <p style="text-align: justify;">यदि समितिले दिएको सुझावअनुसार सरकारले हप्तामा दुई दिन सार्वजनिक बिदाको घोषणा गरे सरकारी कर्मचरीले वर्षमा पाउने कूल र्साजनिक बिदा १४४ दिन पुग्नेछ। </p> <p style="text-align: justify;">“नेपालमा सार्वजनिक बिदामा विगतमा चार किसिमको प्रवृत्ति रहेको पाइन्छ,” समितिले बुझाएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। </p> <p style="text-align: justify;"><strong>पञ्चायती व्यवस्थामा</strong></p> <p style="text-align: justify;">“पञ्चायती व्यवस्थामा हिन्दू धर्माबलम्बीका पर्व तथा भगवान्का जन्मोत्सवहरूमा र राजारानीका जन्मोत्सव, भ्रमण आदिमा बढी सार्वजनिक बिदा दिने र अन्य आदिवासी, जनजाति तथा अल्पसङ्ख्यक समुदायका पर्वहरूमा बिदा दिएको पाइँदैन,” प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।</p> <p style="text-align: justify;">प्रतिवेदन अनुसार २०४५ सालमा ५२ दिन शनिबार बिदा, ८ दिनपर्व बिदा, ३ दिन महिला कर्मचारीहरूको लागि बिदा, ४ दिन जात्रा बिदा, ९ दिन दशैं बिदा (अदालतहरूमा १५ दिन), ३ दिन तिहार बिदा, २ दिन दिवस बिदा, तत्कालीन राजा र रानीको जन्मोत्सवमा २ दिन बिदा, ५ दिन विभिन्न जयन्ती बिदा गरी जम्मा ८५ दिन सबैलाई र ३ दिन महिलालाई मात्र गरी ८८ दिन सार्वजनिक बिदा दिइन्थ्यो। </p> <p style="text-align: justify;">पञ्चायती व्यवस्थामा राजा र रानीको राजकीय विदेश भ्रमणबेला थप सार्वजनिक बिदा दिने अभ्यास रहेको थियो।</p> <p style="text-align: justify;"><strong>प्रजातन्त्रको पुनर्बहालीपछि</strong></p> <p style="text-align: justify;">२०४६ सालमा प्रजातन्त्रको पुनर्बहाली भएपछि पर्वबिदाहरूमा छठ, क्रिसमस, गौरा पर्व, बकर ईदजस्ता बिदाहरू थप गरिए। त्यसै गरी, संविधान दिवस, शहीद दिवसजस्ता बिदाहरू पनि सार्वजनिक बिदामा रूपमा राखिए। </p> <p style="text-align: justify;">२०५१ सालमा ५२ दिन शनिबार बिदा, १० दिन पर्व बिदा (समूह र स्थान विशेषमा लागु हुनेसमेत), ३ दिन महिला कर्मचारीहरूको लागि बिदा, ४ दिन जात्रा बिदा, ९ दिन दशैं बिदा (अदालतहरूमा १५ दिन), ३ दिन तिहार बिदा, ५ दिन दिवस बिदा, तत्कालीन राजाको स्वदेश वा विदेशमा राजकीय भ्रमणमा जाँदा र फर्किँदा बिदा, १ दिन तत्कालीन राजाको जन्मोत्सवमा बिदा, २ दिन विभिन्न जयन्ती बिदा गरी जम्मा ७८ दिन सबैलाई र ११ दिन समूह र स्थानविशेषलाई गरी ८९ दिन सार्वजनिक बिदा दिइएको थियो।</p> <p style="text-align: justify;"><strong>गणतन्त्रको स्थापनापछि </strong></p> <p style="text-align: justify;">गणतन्त्रको स्थापनापछि लोकतन्त्र दिवस, गणतन्त्र दिवस, प्रजातन्त्र दिवस, संविधान दिवसजस्ता थप दिवसहरू थपिएका छन्। </p> <p style="text-align: justify;">“यो अवधिमा बिदाहरूलाई समावेशी बनाउने प्रयासस्वरूप अन्य जातजाति र धर्मावलम्बीहरूले मनाउने पर्वहरूमा पनि सार्वजनिक बिदा दिने प्रचलन रहेको छ,” प्रतिवेदनमा भनिएको छ। </p> <p style="text-align: justify;">यस अवधिमा (२०७० साल)मा ५२ दिन शनिबार बिदा, १७ दिनपर्व बिदा (समूह र स्थानविशेषमा लागु हुनेसमेत), ३ दिन महिला कर्मचारीहरूको लागि बिदा, १ दिन शिक्षण संस्था मात्र बिदा, ४ दिन जात्रा बिदा, ७ दिन दशैं बिदा, ३ दिन तिहार बिदा, ६ दिन दिवस बिदा, ३ दिन जन्मजयन्ती बिदा गरी जम्मा ७५ दिन सबैलाई र २४ दिन समूह र स्थान विशेषलाई गरी ९९ दिन बिदा दिइएको थियो। </p> <p style="text-align: justify;"><strong>संघीयताको स्थापनापछि</strong></p> <p style="text-align: justify;">संघीयताको स्थापनापछि विभिन्न प्रदेशहरू र स्थानीय सरकारहरूले प्रादेशिक र स्थानीय रूपमा नै निर्णय गरी प्रदेश भित्र र स्थानीय तहमा मात्र लागु हुने गरी सांस्कृतिक परिवेश अनुसारका जात्रा, पर्व र चाडहरूमा बिदा दिने अभ्यास सुरु भएको छ।</p> <p style="text-align: justify;">नेपाल सरकारको निर्णयानुसार (२०७६ सालमा) ६९ दिन सबैलाई र समूह विशेष र स्थान विशेषले पाउने २३ दिन गरी जम्मा ९२ दिन सार्वजनिक बिदा दिएको पाइएको छ।</p> <p style="text-align: justify;"><strong>२०५६ सालमा हप्तामा दुई दिन सार्वजनिक बिदा</strong></p> <p style="text-align: justify;">२०४८ सालमा तत्कालीन प्रशासन सुधार आयोगले खर्च घटाउन सकिने र प्रशासन सञ्चालन सहज हुने भन्दै हप्तामा दुई दिन बिदा दिन सिफारिश गरेको थियो। </p> <p style="text-align: justify;">सोही सिफारिशअनुसार २०५६ सालमा सातामा दुई दिन बिदा दिने निर्णय कार्यान्वयन गरिएको थियो। काठमाडौं उपत्यकाबाट शुरु गरिएको दुई दिने बिदाको छोटो समयको लागि कार्यान्वयन भएको थियो।</p> <p style="text-align: justify;">हप्तामा दुई दिन बिदा दिँदा तत्कालीन प्रशासन सुधार आयोगलको सिफारिशको आधार लिई कर्मचारीको उत्पादकत्व बढ्ने, कार्यालय बिहान ९ बजेबाट सञ्चालन हुने भएकोले ट्राफिक व्यवस्थापनमा सहजता आउने आँकलन गरिएको थियो।</p> <p style="text-align: justify;">यस्तै, कार्यालय सञ्चालन खर्च र इन्धन खपतमा कमी आउने, कर्मचारी वर्क-लाइफ ब्यालेन्स गर्न मद्दत पुग्ने र दुई दिनको बिदाले कर्मचारी र तिनका परिवारलाई सप्ताहान्तको छुट्टी मनाउन बाहिर जाने समेत समय उपलब्ध भई आन्तरिक पर्यटन प्रवद्र्धन हुनेसमेत अनुमान गरिएको थियो। </p> <p style="text-align: justify;">“पछि दुई दिन बिदा दिने निर्णयबाट कस्तो आर्थिक प्रभाव प¥यो भन्ने अध्ययन नै नगरी उक्त व्यवस्था हटाएको पाइन्छ,” प्रतिवेदनमा भनिएको छ। अहिले फेरि समितिले पहिलेकै जस्तै आँकलन र अनुमानमा सरकारी कर्मचारीलाई हप्तामा दुई दिन सार्वजनिक बिदा दिन मनासिव हुने प्रतिवेदन तयार पारेको छ। </p>

प्रतिक्रिया दिनुहोस्